Tôi vẫn nhớ như in buổi chiều thứ Sáu của hai năm trước. Đó là ngày tôi công bố bảng đánh giá hiệu suất quý. Với một người làm kỹ thuật như tôi, mọi thứ phải rõ ràng như những dòng code: Đúng hoặc Sai, 0 hoặc 1. Tôi tự hào vì mình có một dashboard đo lường “không kẽ hở”: số lượng task hoàn thành, tốc độ fix bug, thậm chí là số giờ online trên hệ thống.
Nhưng ngay tối hôm đó, tôi nhận được email xin nghỉ việc của Nam – Senior Developer giỏi nhất team. Email chỉ vỏn vẹn một dòng: “Em cảm thấy mình không còn thuộc về những con số này nữa.”
Cú sốc đó buộc tôi phải nhìn lại toàn bộ quy trình của mình. Hóa ra, tôi đã mắc phải 3 sai lầm “chí mạng” mà bất kỳ nhà quản trị nào cũng dễ dàng vướng phải.
Cái bẫy của “Dữ liệu sạch” và Những giá trị vô hình
Trong giới công nghệ, chúng tôi thường bị ám ảnh bởi việc định lượng. Tôi từng chấm điểm Nam thấp hơn mức trung bình vì trong suốt 1 tháng, bạn ấy chỉ đóng được đúng 2 task lớn. Trong khi đó, một bạn Junior khác lại “nổ” tới 20 task nhỏ.
Nhưng tôi đã quên mất bối cảnh. 2 task của Nam là việc tái cấu trúc toàn bộ hệ thống lõi. Đó là công việc cực kỳ khó, đòi hỏi tư duy hệ thống cao độ để giúp ứng dụng không bị “sập” khi lượng người dùng tăng đột biến. Trong khi đó, 20 task của bạn Junior chỉ là những chỉnh sửa giao diện (UI) đơn giản.
Sai lầm: Tôi đã nhìn vào “số lượng” mà bỏ quên “tầm ảnh hưởng”. Nếu cứ tiếp tục như vậy, những người làm việc khó, việc quan trọng sẽ dần nản lòng vì công sức không được ghi nhận đúng mực.
“Hào quang” che mờ sự thật
Sai lầm thứ hai đến từ chính tâm lý cảm tính của tôi. Team tôi khi đó có một “ngôi sao” tạm gọi là Hoàng. Hoàng thuyết trình cực hay, luôn đi làm đúng giờ, quần áo phẳng phiu và cực kỳ khéo léo trong các buổi họp. Tôi mặc định Hoàng là người hiệu quả nhất (Hiệu ứng Hào quang – Halo Effect).
Cho đến khi hệ thống gặp sự cố nghiêm trọng vào lúc 2 giờ sáng ngày lễ. Hoàng không bắt máy. Người duy nhất âm thầm thức trắng đêm để “cứu” dữ liệu khách hàng lại là một bạn Developer lầm lì, hay mặc áo thun cũ và đôi khi trông có vẻ “thiếu sức sống” trong các buổi họp. Tôi đã suýt chút nữa đánh giá thấp “người hùng thầm lặng” này chỉ vì bạn ấy không có vẻ ngoài hào nhoáng.
“Ngày phán xét” hay là Buổi đối thoại kiến tạo?
Buổi review quý năm đó của tôi chẳng khác nào một phiên tòa. Tôi lôi cuốn sổ tay ra, liệt kê tỉ mỉ từng lỗi deploy từ 3 tháng trước để trừ điểm nhân viên. Tôi thấy những khuôn mặt cúi gầm, những ánh mắt thất vọng.
Một bạn Junior đã nói với tôi một câu làm tôi thức tỉnh: “Anh tích trữ lỗi của tụi em để đến cuối quý mới nói, sao anh không giúp tụi em sửa ngay lúc nó vừa xảy ra?”. Đánh giá hiệu suất lúc này không còn là để giúp nhân viên tốt lên, mà giống như một cuộc “truy cứu trách nhiệm”. Đó là lúc tôi nhận ra mình đang đẩy nhân viên ra xa thay vì kéo họ lại gần.
iBPO cung cấp giải pháp giúp “Nhà quản trị lạc lối” như tôi?
Khi tôi mang những trăn trở này đến với iBPO, tôi không chỉ nhận được một bộ công cụ, mà là một tư duy quản trị hoàn toàn mới.
- Thay thế “Bảng điểm khô khan” bằng Hệ thống Quản trị Mục tiêu thông minh: iBPO giúp chúng tôi triển khai mô hình kết hợp giữa KPI (định lượng) và OKR (định hướng). Thay vì chỉ đếm Task, chúng tôi bắt đầu đo lường dựa trên “Giá trị đóng góp”. Những công việc thầm lặng nhưng có tầm ảnh hưởng lớn như của Nam đã được nhìn thấy và vinh danh xứng đáng.
- Loại bỏ định kiến bằng Đánh giá đa chiều (360 độ): iBPO hỗ trợ thiết lập quy trình Feedback đồng cấp. Giờ đây, năng lực của một nhân viên không chỉ nằm trong mắt người quản lý, mà được ghi nhận khách quan từ những đồng nghiệp trực tiếp “chiến đấu” cùng họ. Những “người hùng thầm lặng” sẽ không bao giờ bị bỏ quên nữa.
- Xây dựng văn hóa Phản hồi liên tục: Thay vì đợi đến kỳ đánh giá để “phán xét”, iBPO hướng dẫn chúng tôi cách thực hiện các buổi Check-in hàng tuần. Chúng tôi học cách trao đổi về lỗi lầm ngay lập tức với tinh thần hỗ trợ, biến áp lực đánh giá thành động lực phát triển mỗi ngày.
Lời kết
Hai năm sau email xin nghỉ việc của Nam, team của tôi giờ đây đã khác. Chúng tôi vẫn dùng dữ liệu, nhưng là dữ liệu có “trái tim”. Tại iBPO, chúng tôi tin rằng quản trị nhân sự không phải là quản lý những con số, mà là quản trị niềm tin và khơi dậy tiềm năng của mỗi cá nhân.
————————
Công ty cổ phần iBPO – Nâng tầm quản trị doanh nghiệp
- Fanpage: https://www.facebook.com/iBPO.Dichvuquytrinh/
- Email: contact@ibpo.vn – maibtt.ibpo@gmail.com
- Hotline: 0392693268 – 0909110282
- Đăng ký tư vấn: https://forms.gle/chA4iZGrWRs1B2qo6
